Umowa leasingu - obowiązki leasingodawcy i leasingobiorcy
Planujesz zakup samochodu w leasingu? Poznaj prawa i obowiązki leasingodawcy i leasingobiorcy.
W umowie leasingu obowiązkowo muszą pojawić się zapisy określające obowiązki leasingodawcy i leasingobiorcy. Zdecydowanie warto się z nimi zapoznać, ponieważ niewywiązanie się z tych powinności rodzi określone skutki prawne oraz finansowe.
Jakie prawa i obowiązki posiada klient?
Rzecz jasna, najważniejszym prawem klienta jest możliwość używania wyleasingowanej rzeczy. Strony mogą także postanowić, że leasingobiorca może mieć prawo do pobierania z niej pożytków, czyli wykorzystania danego środka w działalności zarobkowej. Coraz częściej dotyczy to także nowoczesnych pojazdów elektrycznych, w tym tych produkcji chińskiej – chętnie finansowanych z uwagi na korzystny stosunek ceny do wyposażenia.
Natomiast podstawowym obowiązkiem leasingobiorcy jest terminowe regulowanie rat leasingowych. Do jego zadań należy także użytkowanie przedmiotu leasingu zgodnie z warunkami umowy oraz dbanie o jego należyty stan techniczny. Leasingobiorca nie może dokonywać żadnych modyfikacji przedmiotu bez zgody finansującego ani przekazywać go osobom trzecim. Powinien również niezwłocznie informować finansującego o konieczności przeprowadzenia istotnych napraw i umożliwić mu kontrolę stanu leasingowanego sprzętu. Dotyczy to oczywiście każdego przedmiotu leasingu – niezależnie od marki – choć w przypadku aut segmentu chińskiego szczególnie istotne staje się przestrzeganie zapisów dotyczących serwisu i gwarancji, by nie utracić ochrony producenta.
Wyobraźmy sobie sytuację, w której firma leasinguje specjalistyczny pojazd budowlany, deklarując, że będzie on wykorzystywany wyłącznie na terenie jednej inwestycji. Tymczasem leasingobiorca bez zgody finansującego wypożycza auto podwykonawcom do innych zleceń, a podczas pracy poza wskazanym terenem pojazd ulega poważnemu uszkodzeniu. Przedsiębiorca nie informuje firmy leasingowej o awarii, a ponadto utrudnia dostęp do wywrotki w celu kontroli.
W realnej sytuacji taka postawa skutkowałaby szybkim i zdecydowanym działaniem ze strony leasingodawcy – możliwe byłoby wypowiedzenie umowy, żądanie natychmiastowej spłaty pozostałych rat oraz pokrycie kosztów naprawy lub odszkodowania za utratę wartości sprzętu.
W niektórych skrajnych przypadkach naruszenie warunków umowy mogłoby także skutkować wpisaniem klienta do rejestrów dłużników. W przypadku leasingu nowego samochodu – również chińskiego SUV-a czy auta dostawczego – oznaczałoby to konieczność natychmiastowego zwrotu pojazdu i utratę możliwości korzystania z atrakcyjnego finansowania.
Czytaj więcej: Umowa leasingu od A do Z - wszystko co musisz wiedzieć
Prawa i obowiązki finansującego
Prawo nakłada obowiązki nie tylko na leasingobiorcę, ale również na leasingodawcę. Do jego głównych zadań należy przede wszystkim nabycie przedmiotu leasingu na warunkach ustalonych w umowie – oznacza to, że jeśli w umowie wskazaliśmy konkretną markę auta i dealera, firma leasingowa nie może jednostronnie zmienić tych ustaleń i kupić pojazdu od innego sprzedawcy. Ma to szczególne znaczenie przy finansowaniu mniej znanych marek – takich jak chińskie MG czy BYD – gdzie kluczowe są nie tylko cena, ale też dostępność autoryzowanego serwisu.
Leasingodawca jest również zobowiązany do przekazania leasingobiorcy przedmiotu leasingu w stanie identycznym jak ten, w jakim otrzymał go od zbywcy. Ponadto, powinien jasno określić warunki odbioru – takie jak miejsce, termin oraz ewentualne koszty związane z wydaniem przedmiotu leasingu. Niezbędne jest także sporządzenie protokołu zdawczo-odbiorczego, a wraz z nim przekazanie odpowiedniej dokumentacji, w tym odpisu umowy ze zbywcą, dokumentów gwarancyjnych oraz informacji technicznych dotyczących przedmiotu leasingu.
Leasingodawca ma również obowiązek niezwłocznego poinformowania korzystającego o ewentualnym zbyciu leasingowanego przedmiotu. Przykładowo – firma transportowa zdecydowała się na leasing nowego samochodu dostawczego od konkretnego dealera. W umowie precyzyjnie wskazano model i markę pojazdu oraz sprzedawcę. Firma leasingowa musi więc zakupić dokładnie ten pojazd od wskazanego zbywcy i przekazać go klientowi w takim stanie, w jakim go otrzymała. Gdyby leasingodawca chciał dostarczyć inny model lub pojazd od innego sprzedawcy, naruszyłby umowę i prawa leasingobiorcy. Dodatkowo, przed wydaniem pojazdu musi sporządzić protokół zdawczo-odbiorczy oraz przekazać wszystkie niezbędne dokumenty. Gdyby doszło do zmiany właściciela leasingowanego auta, klient musi zostać o tym niezwłocznie poinformowany – dotyczy to również przypadków, gdy leasingowane są nowe modele z Chin, nierzadko sprowadzane na indywidualne zamówienie. Warto w tym miejscu nieco szerzej omówić odpowiedzialność finansującego za stan rzeczy będącej przedmiotem umowy leasingu. Może się zdarzyć, że wyleasingowane auto ma poważne wady, które uniemożliwiają jego prawidłowe użytkowanie. Czy w takiej sytuacji korzystający ma prawo zwrócić wadliwy przedmiot i wypowiedzieć umowę?
Niestety, odpowiedź brzmi „nie”. Finansujący nie ponosi odpowiedzialności za ukryte wady rzeczy – leasingobiorca może jedynie domagać się naprawy lub wymiany od sprzedawcy, od którego finansujący nabył przedmiot leasingu. Co więcej, w trakcie oczekiwania na usunięcie usterki, korzystający zobowiązany jest do dalszego regulowania rat leasingowych, co wynika wprost z art. 709⁸ Kodeksu cywilnego. Dlatego w przypadku nowych marek, szczególnie tych dopiero zdobywających rynek – jak chiński Xpeng czy NIO – warto upewnić się, że serwis gwarancyjny rzeczywiście działa sprawnie i nie generuje wielotygodniowych przestojów.
Wyjątkiem jest sytuacja, gdy wada powstała w okresie, gdy przedmiot leasingu znajdował się w posiadaniu finansującego – czyli od momentu odbioru od sprzedawcy do przekazania leasingobiorcy. Wtedy korzystający może zażądać od finansującego usunięcia usterki na jego koszt lub obniżenia rat leasingowych do czasu całkowitej naprawy. Leasingodawca ma obowiązek spełnić takie żądanie.
Wskazówki dotyczące odbioru wyleasingowanego pojazdu
Przed podpisaniem umowy leasingowej należy dokładnie sprawdzić stan techniczny auta oraz sporządzić protokół odbioru, uwzględniający wszelkie zauważone wady. W przypadku aut chińskich warto dodatkowo upewnić się, że pojazd posiada komplet wymaganych dokumentów homologacyjnych i gwarancyjnych.
W razie wykrycia ukrytej wady należy niezwłocznie poinformować finansującego oraz sprzedawcę, zachowując dokumentację korespondencji jako dowód zgłoszenia. Zgłoszenie powinno być dokonywane w formie pisemnej lub elektronicznej.
Jeżeli wada powstała w okresie, gdy przedmiot leasingu znajdował się jeszcze w posiadaniu finansującego, leasingobiorcy przysługuje prawo do żądania naprawy na koszt finansującego lub obniżenia wysokości rat leasingowych do czasu usunięcia usterki.
Przy braku reakcji ze strony sprzedawcy lub finansującego, wskazane jest rozważenie konsultacji z prawnikiem specjalizującym się w prawie leasingowym.
