Długotrwała awaria samochodu. Co dalej? Auto zastępcze, rękojmia, a co z ratą leasingu?
Co zrobić, kiedy samochód w leasingu uległ długotrwałej awarii. Kiedy przysługuje Ci rękojmia, samochód zastępczy. Czy leasing ulega zamrożeniu na czas naprawy ssamochodu?
Samochód spędza kolejne tygodnie w ASO chińskiego producenta, a kierowca nadal płaci raty leasingowe za “auto-widmo”. Taki scenariusz może mieć miejsce wtedy, gdy naprawa nowego auta wymaga oczekiwania na import części zamiennych z Chin. Jakie prawa ma właściciel auta, kiedy możesz domagać się auta zastępczego i czy długi postój w serwisie daje podstawę do wstrzymania rat leasingowych?
Zdecydowana większość dobrze znanych już w Polsce chińskich producentów – w tym między innymi MG, BYD, Omoda, Chery, BAIC czy Geely – deklaruje, że czas oczekiwania na standardowe części eksploatacyjne do ich modeli wynosi maksymalnie 24 godziny. Schody zaczynają się jednak wtedy, gdy usterka obejmuje specyficzne elementy blacharskie, reflektory LED, elektronikę ADAS czy baterię trakcyjną. W momencie, gdy konieczne jest sprowadzenie danego podzespołu bezpośrednio z Chin, ostateczny czas oczekiwania może wydłużyć się nawet do trzech miesięcy.
Zgodnie z danymi PZU, naprawy aut z Chin trwają statystycznie dłużej. Auta zastępcze po szkodzie wynajmowane są przeciętnie przez około 19,4 dnia, wobec 12,5 dnia dla pojazdów tradycyjnych graczy z Europy, Japonii, Korei Południowej czy Ameryki. Sytuacja staje się szczególnie uciążliwa, gdy kierowca regularnie spłaca raty leasingowe, a od dłuższego czasu nie ma możliwości korzystania z własnego auta. Co w takim przypadku można zrobić i jakie są Twoje prawa?
Nie powinien dziwić fakt, że kierowca oddający swój samochód do serwisu liczy na jak najszybszy zwrot głównego środka transportu. W przypadku chińskich marek – nawet tych, które posiadają centralne magazyny części zamiennych na terenie Unii Europejskiej – dodatkowym problemem może być konieczność sprowadzenia określonych komponentów bezpośrednio z Chin. W zdecydowanej większości obecne w UE magazyny zapewniają łatwy i szybki dostęp do najbardziej newralgicznych komponentów, jednak w przypadku mniej oczywistych usterek – na przykład blacharskich czy związanych z kalibracją czujników i systemów ADAS – czas ten może wydłużyć się nawet do trzech miesięcy w związku z koniecznością transportu komponentów drogą morską lub lądową.
Czy zatem miesiąc oczekiwania na naprawę chińskiego auta jest dopuszczalny i legalny? Wszystko zależy od podstawy prawnej, w ramach której samochód jest naprawiany, oraz zapisów w umowie. Polskie prawo nie określa sztywnego terminu, do którego ASO producenta musi wyrobić się z naprawą auta. Przepisy nie precyzują również, czy producent ma obowiązek wydać Ci zastępczy samochód.
Rękojmia, gwarancja a OC Sprawcy – różnice
Jeśli reklamujesz swoje auto na podstawie przepisów o niezgodności towaru z umową, sprzedawca ma obowiązek doprowadzić pojazd do zgodności z umową “w rozsądnym czasie” i bez nadmiernych niedogodności dla kupującego. Ustawa nie narzuca jednak sztywnego limitu dni na samą naprawę lub wymianę. W pierwszej kolejności możesz domagać się wyłącznie naprawy lub wymiany pojazdu. Dopiero gdy sprzedawca tego nie zrobi, naprawa okaże się niemożliwa lub wada wystąpi ponownie, zyskujesz prawo do żądania obniżenia ceny lub całkowitego odstąpienia od umowy (zwrotu pieniędzy).
Inaczej wygląda sytuacja, gdy samochód naprawiany jest na podstawie gwarancji producenta. W takim przypadku musisz sprawdzić jej warunki, w tym zasady realizacji napraw i ewentualne dodatkowe świadczenia. Gwarancja jest zobowiązaniem dobrowolnym – jeśli producent nie przewidział w niej auta zastępczego na czas naprawy, nie ma obowiązku go przekazywać. Jeżeli gwarant spóźnia się z naprawą lub nie wywiązuje się z umowy, masz prawo równolegle skorzystać z ustawowej ochrony i złożyć reklamację do sprzedawcy z tytułu niezgodności towaru z umową w ciągu 2 lat od zakupu. Możesz też wezwać gwaranta do wykonania obowiązków lub zgłosić sprawę do Rzecznika Konsumentów.
Jeszcze inaczej sytuacja wygląda w przypadku naprawy z OC sprawcy. W przypadku napraw bezgotówkowych po kolizji proces ten często się wydłuża, na co ASO nie ma większego wpływu. Jest to związane z koniecznością oczekiwania na oględziny rzeczoznawcy oraz zatwierdzenie kosztorysu przez ubezpieczyciela. Jeśli jednak naprawa odbywa się z OC sprawcy, na cały realny czas naprawy oraz procedur likwidacyjnych masz prawo do auta zastępczego. Jego koszt w pełni pokrywa ubezpieczyciel sprawcy, o ile nie dysponujesz innym wolnym pojazdem, który mógłby go zastąpić.
Auto zastępcze na czas naprawy – komu przysługuje?
Jeśli nowy samochód marki MG, BYD, Omoda, Jaecoo, Chery czy innego chińskiego producenta trafi do serwisu na kilka tygodni, kierowca może potrzebować na ten czas auta zastępczego.
Możliwość uzyskania takiego samochodu zależy od kilku istotnych czynników:
Warunki gwarancji producenta – umowa może przewidywać konkretne świadczenia dotyczące wydania auta zastępczego, limity czasowe lub inne warunki udostępnienia pojazdu, które są dobrowolnym świadczeniem producenta na rzecz konsumenta.
Pakiet assistance – wielu chińskich producentów oferuje darmowy pakiet assistance wraz z zakupem auta, jednak ostateczny zakres ochrony zależy od konkretnej umowy. Niektóre pakiety obejmują samochód zastępczy po awarii, ale jednocześnie mogą ograniczać czas jego udostępnienia lub też uzależniać jego wydanie od konkretnej sytuacji (np. kradzieży, wypadku, wandalizmu).
OC sprawcy – jeśli jesteś osobą poszkodowaną (wypadek z winy innego kierowcy), samochód zastępczy przysługuje Ci niezależnie od tego, czy służy on celom prywatnym, czy prowadzeniu działalności gospodarczej.
Auto stoi w serwisie, a rata leasingu dalej przychodzi – czy trzeba płacić?
Nawet jeśli Twój samochód nie nadaje się do jazdy i od dłuższego czasu czeka na naprawę, wciąż musisz zapłacić ratę leasingu w pełnej wysokości i w terminie.
Zgodnie z art. 709⁸ Kodeksu cywilnego, leasingodawca jedynie finansuje udostępnienie Ci pojazdu, a ryzyko związane z jego eksploatacją i awariami spoczywa na Tobie od momentu odebrania auta. Przekładając to na inne realia rynkowe – jeśli kupisz laptopa na raty w banku X, a w trakcie spłaty wystąpi usterka, która zmusi Cię do oddania sprzętu do serwisu, nie stanowi to podstawy do zaprzestania płatności. W praktyce oznacza to, że jakiekolwiek wstrzymanie spłacania rat leasingowych za samochód doprowadzi do naliczenia odsetek, windykacji i w konsekwencji wypowiedzenia umowy, co wiąże się już z ogromnymi kosztami.
Co warto zrobić, gdy auto zbyt długo stoi w serwisie?
Jak już wiesz, niezależnie od tego, czy samochód pozostaje niesprawny przez tydzień, czy przez trzy miesiące, musisz regularnie spłacać raty leasingowe. Nie oznacza to jednak, że nie masz innych instrumentów, które pozwolą Ci zminimalizować straty.
Pierwszym krokiem jest dalsze regulowanie należności oraz oficjalne poinformowanie leasingodawcy o problemie z pojazdem. Głównym celem tego działania jest uzyskanie udokumentowanej ścieżki zdarzeń, która może okazać się kluczowa na dalszych etapach.
W następnej kolejności warto dokładnie sprawdzić gwarancję producenta oraz zapisy ewentualnego pakietu Assistance – część chińskich producentów oferuje bezpłatne auto zastępcze (np. po usterce w trasie) na okres 3-5 dni. Jeśli jednak samochód pozostaje w serwisie dłużej i musisz wynająć pojazd zastępczy (nawet na preferencyjnych warunkach od dealera), masz dwa rozwiązania.
Po pierwsze, sprawdź, czy w umowie sprzedaży lub ogólnych warunkach gwarancji znajduje się zapis mówiący o tym, że sprzedawca pokrywa koszty wynajmu auta zastępczego. Warto zgłosić ten problem bezpośrednio do sprzedawcy i zapytać o procedurę przyznania takiego pojazdu, składając oficjalny wniosek na piśmie.
Jeśli umowa nie zawiera takich zapisów, możesz skorzystać z drugiego rozwiązania. Jako leasingobiorca przejmujesz z mocy prawa większość uprawnień z tytułu rękojmi wobec sprzedawcy. Na tej podstawie możesz żądać naprawienia szkody, jaką poniosłeś z powodu wady towaru. Koszt wynajęcia auta zastępczego na czas przedłużającej się naprawy jest uznawany za taką szkodę. Aby sprzedawca musiał zwrócić Ci te pieniądze, wydatek musi być celowy i ekonomicznie uzasadniony – na przykład samochód jest Ci niezbędny do prowadzenia działalności lub codziennego funkcjonowania (np. dojazdów do pracy), a Ty nie masz możliwości korzystania z innego, wolnego pojazdu. Pamiętaj też, że klasa wynajętego auta nie powinna być wyższa niż Twojego uszkodzonego samochodu.
W przypadku dalszych problemów i przeciągającej się naprawy warto zgłosić się do Powiatowego Rzecznika Konsumenta, który może pomóc w sprecyzowaniu dalszych kroków, sporządzeniu odpowiednich pism lub podjąć interwencję.
Podsumowanie
Długi czas oczekiwania na chińskie auto z serwisu jest problematyczny, zwłaszcza wtedy, gdy realnie potrzebujesz środka transportu do codziennych dojazdów lub prowadzenia firmy. Jednocześnie producent nie ma obowiązku zapewnić Ci samochodu zastępczego, sprzedawca nie musi od razu zwracać pieniędzy, a firma leasingowa – zawieszać rat.
Najważniejsze jest ustalenie podstawy naprawy i sprawdzenie odpowiednich dokumentów. Pamiętaj, że zawsze – w terminie do 2 lat od zakupu – możesz skorzystać ze swoich ustawowych uprawnień związanych z niezgodnością towaru z umową lub rękojmią, niezależnie od gwarancji producenta. Jednak nawet w toku postępowania reklamacyjnego wciąż będziesz musiał płacić raty za leasing auta.
Jeśli naprawa wyraźnie się przeciąga, warto działać na piśmie – dokumentować opóźnienia, wysyłać zapytania oraz wezwania do odpowiedzi, a także jasno określić swoje żądania. W najgorszym przypadku dochodzenie roszczeń zakończy się niepowodzeniem, a w najlepszym – doprowadzi do przynajmniej częściowo satysfakcjonującego dla Ciebie rozwiązania sprawy.
Źródła:
https://www.prawo-cywilne.info/awaria-samochodu-leasingowego-jak-dochodzic-swoich-praw-i-ograniczyc-straty-finansowe-1007-c.html#toc-0 https://sip.lex.pl/akty-prawne/dzu-dziennik-ustaw/prawa-konsumenta-18105223/art-43-e https://selesto.pl/blog/niezgodnosc-towaru-z-umowa-a-rekojmia/ https://prawakonsumenta.uokik.gov.pl/reklamacja/niezgodnosc/ https://prawakonsumenta.uokik.gov.pl/reklamacja/niezgodnosc-czy-gwarancja/ https://motoryzacja.interia.pl/wiadomosci/news-chinskie-auto-po-szkodzie-czeka-dluzej-ubezpieczyciele-podal,nId,23537694 https://seniore.pl/kompetencje-i-hobby/naprawa-gwarancyjna-co-zrobic-gdy-trwa-za-dlugo/#toc-0 https://meritumubezpieczenia.eu/naprawa-samochodu-z-oc-sprawcy-co-warto-wiedziec/
